İudaizm haqqında (Ömər əl-Əşqər)

İsrail övladlarının dini – iudaizm (və ya yəhudilik) çoxlu sayda bütpərəst təsəvvür, eyni zamanda yəhudi millətçiliyinin təzahüründən ibarətdir. İsrail – Yaqub ibn İshaq ibn İbrahimin ikinci adı idi. İsrail övladlarının yanına bir çox peyğəmbər, o cümlədən İsrailin özü göndərilmişdir. Bu peyğəmbərlər öz əcdadları – Həzrəti İbrahim (ə) tərəfindən öyrədilmiş təkallahçılığı yəhudilərə çatdırırdılar. Sonra onların yanına böyük peyğəmbər Həzrəti Musa (ə) göndərildi. O, tövhidə əsaslanan möhkəm şəriəti gətirib yəhudiləri tək olan Allaha sitayiş etməyə çağırdı. Amma vaxt ötdükcə onlar bu yoldan azıb bütpərəst inanclar səviyyəsinə endilər. Bu gün əlimizdə olan Tövratın mətnində Allah barədə elə təsəvvür və miflərə rast gəlirik ki, yəhudilərin ilahi elçi və kitablara malik olmayan bütpərəst yunanlar və digər xalqlardan heç nə ilə fərqlənmədiklərini görürük.

Yəhudilərin haqq yoldan sapması hələ Həzrəti Musa həyatda olarkən başlamışdı. Onlar qızıldan düzəldilmiş inək bütü özlərinə Tanrı seçdilər. Hələ bundan əvvəl Həzrəti Musadan xahiş etmişdilər ki, onlar üçün bir büt düzəltsin ki, ona sitayiş edə bilsinlər. Musa buna cavab olaraq onları “cahil insanlar” adlandırmışdı.

Yəhudilərin bəziləri olduqca qəribə inanclara malikdirlər. Onlardan bir qrupu Üzeyir peyğəmbəri Allahın oğlu hesab edir. Digər qrupun nəzərinə görə isə, pak olan Allah xəsis və simicdir. Qurani-Kərimdə deyilir: “Yəhudilər dedilər: “Allahın səxavət əli bağlıdır!” Onların öz əlləri bağlandı və dedikləri sözə görə lənətə gəldilər. Əksinə, Onun kərimlik və səxavət əlləri açıqdır və O, istədiyi kimi lütf edər”. (əl-Maidə, 64)

İudaizmdə yəhudi millətçiliyinin təzahürü ondan ibarətdir ki, onlar Allahı yalnız yəhudilərin tanrısı kimi qəbul edirlər. Bu azmış kimi, yəhudilərin nəzərinə görə, yalnız bir-birləri ilə münasibətlərdə əxlaq və ədəb qaydalarına riayət etmək gərəklidir, digər insanlara – “qoy”lara qarşı etdikləri zülmlərə görə isə Allah yəhudiləri məsuliyyətə cəlb etməz. Onlar bütün digər xalqlara “qoy” deyirlər və Tövratdan gələn bu kəlimə yəhudi dilindən “özgə, yabancı” kimi tərcümə olunur. Günümüzdə isə qeyri-yəhudi xalqlar üçün təhqir və istehza ilə dolu bir mənada işlədilir.

Qurani-Kərimdə yəhudiləri məzəmmət edən ayələri və Tövratın mətnində rast gəlinən təhrifləri bir kənara qoyub yəhudi alim və hahamları tərəfindən yazılmış və onların fikrincə əhəmiyyətinə görə heç də Tövratdan geri qalmayan Talmud kitabında nələrin yazıldığına baxaq. Orada yazılanları oxuduqca, insan yəhudilərin dini inanclarından dəhşətə gəlir.

Dr. Mustafa əz-Zərqanın “Əl-kənzul-mərsud fi qəvaidut-Talmud” kitabında deyilir: “Onlar hesab edirlər ki, Allah oxumağa və öyrənməyə möhtacdır. Hesab edirlər ki, O oynayır və əylənir”. Talmudda oxuyuruq: “Gün 12 saatdan ibarətdir. Günün ilk 3 saatında Allah oturub Tövratla məşğul olur. İkinci 3 saatda məhkəmə işlərinə baxır. Üçüncü 3 saatda dünyanı dolandırır, dördüncü 4 saatı isə böyük bir dəniz bədheybəti Leviafanla oynamaqla keçirir”.

Bununla yanaşı onlar inanırlar ki, Yerusəlim Məbədinin dağılmasından sonra, Allah daha Leviafanla oynamır və Həvva ilə rəqs etmir. Hərçənd əvvəllər O Həvvanı bəzədib saçlarını darayardı. Allah Öz Ucalığı və Böyüklüyü ilə bütün bunlardan pakdır!

Yəhudilər öz dinsiz sələflərinin – bütpərəst xalqların sözlərini təkrarlayırlar. Onlarınn baxışlarına görə, Allahın insandan heç bir fərqi yoxdur. O, insan kimi düşünür, insanların gördükləri işlərin eynisini edir. O, rəqs edir, kədərlənir, ağlayır. Niyə ağlayır? Süleymanın inşa etdiyi yəhudi məbədinin dağılmasına görə.

Məbəd – yəhudilərin əzəmət rəmzidir. Onlar hesab edirlər ki, Məbədin dağılması zamanından ta günümüzə qədər, Allah gecənin ¾ hissəsini ağlayır və şir kimi nərildəyib deyir: “Vay olsun Mənə! Evimin yandırılmasına və övladlarımın əsir götürülməsinə necə yol verə bilərdim?!”

Belə nağılları uyduran insanlar ağılsız, bütün bunları doğru bilib inananlar isə onlardan da ağılsızdır. Allah həmd olsun ki, bizə haqq yolu göstərib nura doğru çıxartdı!

Bu iudaizm dininin təməlində dayanan yəhudi inanclarının misalları idi. Bunlar qədim yunan və digər bütpərəst miflərin tanrılar haqqında dediklərindən demək olar ki, heç nə ilə fərqlənmirlər.

Ömər ibn Süleyman əl-Əşqərin “Əl-əqidə fi-llah” kitabından, səh.234-240

Donuz ətinə qurban verilmiş dünyəvilik

Dünən hökumət yönümlü ATV kanalının xəbərlər buraxılşında yayımlanmış bir süjet olduqca diqqətimi cəlb etdi. Orada son zamanlar iqtidarın bir nömrəli ideoloji düşməninə çevrilmiş Milli Şuranın sədri Rüstəm İbrahimbəyov haqqında danışılırdı. Onun cəmi bir dəfə donuz ətini yeməsini etiraf etməsi ATV-nin qəzəb vulkanının püskürməsi ilə nəticələndi. Şimali Koreya təbliğat maşınının ən böyük nümayəndələrinin həsədinə səbəb ola biləcək süjetdə Rüstəm bəyin donuz ətindən istifadə etməsi şiddətlə qınanıldı, “hakimiyyətə iddialı bir müsəlman” üçün bunun yolverilməzliyi vurğulandı. ATV-nin ilahiyyatçı müsahibi də bu əməlin “müsəlman olaraq Qurana etiqad edən bir şəxs” üçün böyük günah olduğunu söylədi.

2003-cü ildən bəri iqtidardan şüvənliyin müxtəlif növlərini görmüşük. Vətənşüvənliyi, bayraqşüvənliyi, dövlətçilikşüvənliyi, hətta keçən ildəki may hadisələrini yada salsaq gey-paradşüvənliyi də. Amma dinşüvənlik ilk dəfədir ki, iqtidarda müşahidə olunur. Bu dinşüvənlik siyasətinin icraçısı kimi ATV kanalının seçilməsi isə ondan da təəccüblüdür. Söhbət efirində əsasən yarı-çılpaq qadınlara və seksual orientasiyası şübhə doğuran kişilərə üstünlük verən bir kanalın din təəssübkeşi rolunda gülünc görünməsindən getmir. İş ondadır ki, ATV-nin din siyasəti də əzəldən düşmənçi mahiyyət daşıyırdı. Yadınızdadırsa, 2010-cu ilin sonunda orta məktəblərdə hicab qadağası qüvvəyə minəndə, “dünyəvi dövlət” başlığı ilə onu əsaslandırmaq üçün silsiləvi süjetlər hazırlayan məhz ATV idi. AİP sədri Mövsüm Səmədov bu qadağaya qarşı məlum çıxışını etdikdə, onu “xarici qüvvələrin dəyirmanına su tökən radikal islamçı” kimi təqdim edən də ATV idi. Əksər dünya müsəlmanları tərəfindən İslam peyğəmbərinin (s) çağımızdakı xəlifəsi kimi qəbul edilən Seyyid Əli Xameneyiyə çəkilmiş təhqiredici karikaturanın görüntülərini də yayımlayan Rüstəm bəyin donuz ətini yeməsini həzm edə bilməyən ATV olmuşdur.

Dünyəvi dövlətdən söz düşmüşkən... Əgər iqtidar həqiqətən də iddia etdiyi kimi dünyəvi dəyərlərə sadiqdirsə, onda sırf dini qanunu pozduğu üçün Azərbaycan vətəndaşının ölkənin aparıcı telekanallarının birində aşağılamasını necə başa düşək? Hanı bəs qulaqlarımızı mozol etdiyiniz tolerantlıq? Hanı dini dözümlülük? Hanı demokratiya ən nəhayət?! Hərçənd professora “vətən xaini”, fəlsəfə dokturuna “narkoman”, hüquqşünasa “xuliqan” deyən bir zehniyyətin yeganə “Oskar” laureatlı kino xadimimizə “kafir” və “mürtəd” deməsi heç də şaşırdıcı deyil.

Əslində dünyanın ən qatı islamofob iqtidarlarından birinin İslama üz tutub siyasi rəqiblərinə qarşı “cihad”a keçməsi, onun nə qədər kritik və acınacaqlı vəziyyətdə olduğunu göstərir. Milli Şuranın yaradılması ilə iqtidarın təlaşı özünün kulminasiya nöqtəsinə çatdı. “İbrahimbəyov donuz ətini yedi, din əldən getdi, müxalifət kafir oldu!” şüarı ilə keçirilən “cihad”ın məhz Milli Şuranın sədrinə qarşı yönəlməsi bu fikiri bir daha təsdiq edir. Amma Rüstəm bəyə “podlojit svinyu” cəhdinin iflasa uğradığını qətiyyətlə söyləmək mümkündür. Çünki hicabı qadağan etmiş, azana, saqqala, dini mərasimlərə saysız-hesabsız məhdudiyyətlər qoymuş, bütün bunlara etiraz etdikləri üçün yüzlərlə alim və sıravi dindarı isə zindana atmış bir hökumətin din təəssübünə ağılı başında olan heç kəs inanmaz.

Beləliklə, din kartının iqtidar üçün məqsəd yox, vasitə olduğu gün kimi aydın olur. Qurani-Kərimin “Ənkəbut” surəsində deyildiyi kimi: “Onlar gəmiyə mindikləri zaman, dini yalnız Allaha məxsus edərək, Ona yalvarırlar. Allah onları xilas edib quruya çıxaran kimi, yenə də Ona şərik qoşurlar”. Başqa ayədə isə deyilir: “Biz Allaha və qiyamət gününə iman gətirdik“, -deyirlər. Onlar elə güman edirlər ki, Allahı və möminləri aldadırlar. Bilmirlər ki, əslində ancaq özlərini aldadırlar. Onların ürəyində mərəz var. Allah onların mərəzini daha da artırar. Yalan dedikləri üçün onlar şiddətli bir əzaba düçar olacaqlar!”.

Asim Məmmədov, Azadlıq qəzeti

Malkolm X-in nəvəsini CIA öldürdü? (ARAŞDIRMA)

“Malkolm Şabazz şiəliyi qəbul etmiş və müqavimət hərəkatı üçün bir sözçüyə çevrilmişdi. Yalnız Yaxın Şərqin anti-sionist qüvvələri üçün yox, bəlkə bütün dünya anti-imperialist gücləri üçün də. Eynilə babası kimi.”

Babası XX-ci əsrin ən məşhur afro-amerikalısı olan Malkolm X-in nəvəsi, söz azadlığı fəalı Malkolm Şabazzla tanışlığım yox idi. Və bundan sonra olmayacaq da. Çünki o bu yaxınlarda Meksikada öldürüldü.

Malkolm Şabazzla keçən fevral Tehranda keçirilmiş “Hollivudizm” konfransında tanış olmağa ümid edirdim, amma ABŞ Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin başqa planı var imiş. Tehran təyyarəsinə minməyə çalışarkən Malkolm Federal Təhqiqat Bürosu (FBI) tərəfindən həbs olundu. Həbs üçün heç bir səbəb göstərilmədi.

ABŞ rəsmiləri Malkolma İrana səfər etməyə nə üçün maneə oldular?

Həbs açıq-aşkar siyasi sifariş idi. Malkolm Şabazzın “Hollivudizm” konfransında iştirakı bu tədbirə pulsuz reklam təmin edəcəkdi. Xüsusilə də zənci, müsəlman, anti-sionist və anti-imperialist dairələrdə. Və bu reklam Malkolmun müxalifətçi kimi artan nüfuzunu daha da qaldırardı.

Səhv oxumadız: Malkolm Şabazz  eynilə babası kimi yuxarıdakılar üçün böyük problemlər vəd edən potensial təhlükəyə çevrildi.

Malkolm Şabazz şiəliyi qəbul etmiş və müqavimət hərəkatı üçün bir sözçüyə çevrilmişdi. Yalnız Yaxın Şərqin anti-sionist qüvvələri üçün yox, bəlkə bütün dünya anti-imperialist gücləri üçün də. Eynilə babası kimi gənc yaşlarından qanunla problemlər yaşamışdı və babası kimi o da hər şeyi buraxıb dünya məzlumları üçün xarizmatik bir sözçüyə çevrilmək yolunda idi.

Con Perkins hesab edir ki, Malkolm Şabazzı öldürən Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsidir (CIA). Dünya Bankı və ona bağlı təşkilatların leyhinə imperiyanın düşmənlərinə sui-qəsdlər təşkil edən “asteroid”lərin bu işdə əllərinin olub-olmamasını bilmirəm. Amma 100% əminəm ki, bunu fikirləşirdilər.

Necə buna əmin ola bilərəm?

Bu sui-qəsdlər üstündə uzun illər araşdırma apardım və bu nəticəyə gəldim ki, imperiyanın muzdlu qatilləri potensial düşmənlərin profilini ortaya qoyar və onların arasından hansının “hal-hazırda potensial təhlükə” olaraq mövcud olacağına qərar verir.

Mətbuata çıxmaları ilə xarizmatik liderlər nəzarətə alınır və potensial təhlükəli şəxslər siyahısına düşürlər. Prezident Con Kennedi çox xarizmatik və mətbuatı yaxşı qavramış olduğundan öldürüldü ki, o imperiyanın keşikçilərinin qəbul edə bilməyəcəyi bir siyasət yürüdürdü: atom tərksilahı, Kuba ilə barışma, Rusiya ilə yumşalma, Vyetnamdan çəkilmə, Üçüncü Dünya ilə yeni bir əlaqə forması və s. Bu əhvalat Amerikanın qabaqcıl sülh fəallarından Ceyms Duqlasın “Con Ficerald Kennedi və təsvir olunmazlar” (“Orbis Books” nəşriyyatı, 2008) adlı kitabında çox gözəl izah olundu.

Con Kennedinin qardaşı Robert də vəzifə sahiblərinə “potensial təhlükə” kimi təqdim edildi. O, CIA killerləri tərəfindən vurulmasaydı, 1968-ci il seçkilərində prezident seçiləcəkdi. Robert qardaşının qatillərini tapmaq və onun siyasətini davam etdirmək üçün prezident olmaq istəyirdi. Amma “asteroidlər” və onların bank sahiblərinin başqa planları var idi.

Martin Lüter Kinq də “potensial təhlükə” idi. FBI-nin onu dəliliyə və intihara sürükləməyə çalışmasına rəğmən, o Vyetnam müharibəsinə və bütün hərbi industriya kompleksinə qarşı çıxırdı. İntihardan uzaq bir halda Kinq Vaşinqton Kolumbiya Dairəsinin işğalına rəhbərlik etməyə və müharibə və yoxsulluq sona çatana qədər orada qalmağa planlaşdırırdı. Belədə 1999-cu ildə yaradılmış qanuni bir araşdırma qrupu hökm çıxardı ki, ABŞ ordusu, FBI və CIA Doktor Kinqi aradan götürmək üçün birlikdə çalışırdılar. Əhvalatın tam variantı Uilyam Pepperin “Dövlət işi” kitabında var.

Yaxın keçmişdəki “potensial təhlükə”lər sırasına atasının və əmisinin qatillərini təqib edən, 1999-cu ildə öldürülən kiçik Con Ficerald Kennedi də daxildir. Senator Pol Uilston 11 sentyabrı araşdırmağı və ABŞ-ın İraqın işğalını əngəlləməyi planlaşdırdığı üçün öldürüldü. Və nəhayət Venesuela prezidenti Uqo Çaves Latın Amerikasını ABŞ imperiyasının nəzarətindən çıxarmaq üçün az qala tək başına lazımi xarizmaya sahibli olduğu günahından bir xərçəng silahı ilə öldürüldü.

CIA 1965-ci ildə onun sui-qəsdinə istiqamət verəndə, Malcolm Şabazzın babası Malcolm X də “potensial təhlükə” idi. Malcolm X, fəqir və orta sinif amerikalı ağ və qaralarla birlikdə imperializmin qərbli olmayan digər qurbanlarını və müsəlmanları ehtiva edən anti-imperialist bir ittifaqı formalaşdırırdı. Üç il sonra öldürüldüyündə Doktor King də eyni ittifaqı bir araya gətirirdi.

Və indi eyni anti-imperialist ittifaqın yeni versiyasını formalaşdıran Malcolm Şabazz Meksikada öldürüldü. Təsadüfdür? Ola bilər.

Amma buna onun ehtimal edilən qatillərinin nöqteyi-nəzərindən baxaq. Onların fikirinə görə, Malkolm Şabazz babasının yolunu təkrarlamağa çalışan kimi görünürdü. Əgər onu öldürmək üçün daha uzun vaxt gözləsələrdi və onun nüfuzlu bir fəala çevrilib şöbhrətin yayılmasına imkan verilsəydi, sui-qəsd təşkil etmək daha da çətin olacaqdı. Ona görə onun gənc yaşlarında işlətdiyi iddia edilən cinayətlərə əsaslanan bir mətbuat təbliğatı başladı ki, o “sadəcə bir quldur” idi.

Əgər kitabının sona çatdırılıb çapa çıxmasını gözləsələrdi, ölümünə şübhə ilə baxılacaq və kitabı çox satılacaqdı.

Və əgər babası kimi məşhur və nüfuzlu çevrilməsinə qədər gözləsələrdi, böyük bir problemlə üz-üzə qalmalı olacaqdılar.

Bu vəziyyətdə aydındır ki, əngəlləyici tədbir görməyə qərar verdilər. Onu cavan ikən öldürün ki, hələlik “problemli” dönəmi başlamadı. Bunu elə edin ki, “kriminal keçmişi olan cavan” versiyası təsdiqlənsin. “Zığ-zığın xoru” əməliyyatı. Bu xoru nəzarət altında olan bütün mətbu orqanları vasitəsi ilə yayın.

Malkolm Şabazzın başına gələnlər tamamilə aydındır ki, CIA-nın ünsürləri vasitəsilə ABŞ-ın əsas mətbu orqanlarına sızır. Nəticədə bu hadisəni adi bir qətl kimi təqdim etmək və Malkolmun fəal kimi rolunu və imperiya üçün böyük problemlər vəd edən potensial təhlükə olduğunu gizlətmək istiqamətində səylər başlayır.

CIA və Mossada bağlı olan Google-də Malkolm Şabazzın adını axtarışa versəniz, ilk nəticə CIA-nın təbliğat maşını “Huffington Post” tərəfindən dərc edilmiş bir əhvalat olacaq. Bu əhvalat Malkolmun adını ləkələmək üçün yazılmış bir qaralamadır.

Huffington Post: “Malkolm Şabazz gəncliyində nənəsinin ölümünə səbəb olmuş yanğın törətmişdi.”

Reallıq: Malkolm Şabazz bir uşaq kimi o yanğını inkar etdi. Lakin əksər təqsirləndirilənlər, xüsusilə də afro-amerikalılar kimi, təqsirini etiraf etməyə məcbur edildi və uzun müddətli həbs cəzasından yaxa qurtarmaq üçün məcburən öz təqsirini boynuna aldı.

Huffington Post: “Malkolm Şabazz ömür boyunca qanunla problemlər yaşamağa davam etdi.”

Reallıq: Son məhkumiyyəti on ildən çox əvvəl – 2002-ci ildə olmuşdu. Belədə Malkolmun qatilləri yeganə çıxış yolu kimi onu günahsız olduğu bir halda həbs etməkdə tapdılar. Bir sözlə, onu 7 il əvvəl (!) – 2006-ci ildə “bir mağazanın şüşəsini sındırmaq” ittihamı ilə tutdular!

Obama rejiminin tanımadığı “Qaradərililər üçün maşın sürmək hüququ” (Amerikada qaradərili sürücü olmağınız polis tərəfindən dindirməyiniz və axtarış edilməniz üçün yetərli səbəbdir. Buna “Driving While Black” deyilir) Amerikada faktiki olaraq bütün qaradərili cavanların “qanunla problemi” var. Əslində onların qanunla problemi yoxdur. Qanunun onlarla problemi var. Cavan, qara və kişi olmaq bunun əksini sübut edilməyənə qədər təqsirli olmaq deməkdir.

“New York Times”, “Huffington Post” və onlara oxşar mətbu orqanlarının imperialist təbliğatçıları Malkolm Şabazzı qaralamaq üçn dəridən-qabıqdan çıxırlar. Bu isə onun siyasi qətlin daha bir qurbanı olduğunu təsdiq edən dəlildir.

Malkolm Şabazzın gerçək “təqsir”i eynilə məşhur babası kimi müqavimət cəbhəsinə qatılması, sionizmə və ABŞ imperiyasına qarşı ayağa qalxması və həqiqəti söyləməsidir.

Dr. Kevin Barret

QafqAzNews üçün tərcümə edən: Asim Məmmədov

Seyyid Qütb - Qardaş, sən azadsan! (VİDEO)

Qardaş, sən azadsan hətta zindanda,
Qardaş, sən azadsan hətta qandalda!
O vaxta qədər ki, arxalanırsan Allaha
Sənə nə ziyan verər kölənin hiyləsi?

Qardaş, ləşkəri-zülmət məhv olacaq,
Yeni fəcr yer üzündə doğacaq.
Onun nurunu burax qəlbinə
Seyr eylə, uzaqdan necə baxır bizlərə.

Qardaş, əllərin al qana boyandı,
Çün zillətə məhkumdan boyun qaçırdı
Şübhəsiz ki, eşqi-şəhadətlə o əllərin
Qana boyanmaqla qazandı cənnəti.

Qardaş, noldu meylin yox savaşa?
Silahı da çiynindən atdın kənara...
Yaralarımızı kim onda saracaq?
Şəhadət bayrağını kim zirvəyə qaldıracaq?

Qardaş, elə qüvvə dayanır arxamda
Qorxutmur məni nə dağ, nə qaya
Bu silahla gedərəm sionistin üstünə
Ta ki küfr qalmasın yer üzündə.

Rəbbim və dinim üçün alacam intiqam
Yoxdur Allah və İslam yolunda basılma!
Ya qalib gələr yolumuz başqa yollara,
Ya can fəda edib qayıdarıq əbədi məkana.

Yox, qardaş, yormur məni mübarizə
Silahı da qoymadım hələ ki yerə.
Ölsəm isə əgər, şəhid olacam
Sənin əlinə keçəcək bu sancaq.

Əminliklə gedirəm aram şəkildə
Ulduzların Rəbbi – Allah tərəfə.
Öldürəcəksiz? Nə edəcəksiz bizə?
Sadiqəm mən etdiyim beyətə!

Qardaş, açıqdır yolun, baxma geri
Sənin Haqq yolun qana boyandı
Baxma sola, baxma sağa –
Nəzərini yetir Uca Allaha!

Qanadı sınıq quş deyilik əsla
Zillət və təslim uzaqdır bizdən!
Duyuram: gəlir coşa qan damarlarda
Sanki deyir: mübarizəyə, mübarizəyə!

Allah seçib bizi bərayi-dəvət
Sona qədərdir rahi-Xudavənd
Bəzilər artıq qovuşub əbədi məkana
Sağ qalanlarsa sadiqdir əhdi-peymana.

Qardaş, ölsək əgər, görərik aşiqləri,
Çünki cənnət bağları gözləyir bizləri.
Quşlar pərvaz edəcək yanımızda,
Əbədi səadət – nə xoş halımıza!

Tərcümə: Asim Məmmədov

Asim Məmmədov həbsdə yazdığı şeiri təqdim etdi

Hacı Talenin həbsinə etiraz əlaməti olaraq keçirilmiş aksiyada iştiraka görə həbs olunan jurnalist təcridxanada şeir yazıb və İslamazeri.az-a göndərib.

Aprelin 1-də Nardaranda ilahiyyatçı Hacı Tale Bağırovun həbsinə etiraz əlaməti olaraq keçirilmiş aksiyada iştiraka görə həbs olunan və Binəqədi təcridxanasının 8-ci kamerasında saxlanılan yusiflərə ithaf:

Salam olsun məhkum həqq əhlinə!

Mömin zindanda – yenə azadə,

Salam olsun məhkum həqq əhlinə!

Fəqət Allahı çağrar imdadə, –

Salam olsun məhkum həqq əhlinə!

Kamera səkkizdən gələn sədayi-azan

Səslənəndə bağa dönür zindan.

Fərar edir lənətlik şeytan

Çün yetmir gücü fələq əhlinə.

Məst edir insanı sizdəki rəftar, –

Mehriban dostluq olub bərqərar

Dayaqsız bir-birizə dər hər kar –

Xoşdur Allaha və mələk əhlinə.

Asim ibrət götürür sizlərdən,

Uzaq qərar tutduz zalimlərdən

Hizbullah qalibun – məlum Kərimdən

Söylədiz bunu nəhəqq əhlinə!

- - - - - - - - - - - - - - -

Fərar etmək – qaçmaq

Fələq – sübh

Dər hər kar – hər işdə

Hizbullah qalibun – Allahın firqəsi qalibdir. Qurani-Kərimin “Maidə” surəsinin 56-cı ayəsidir.

İmam Əli ibn Musaya “Riza” ləqəbinin verilmə səbəbi

Rey şəhərində yaşayan müəllif Əbu Cəfər Mühəmməd ibn Əli ibn Hüseyn ibn Musa ibn Babəveyh Qummi (Allah ona itaət üçün kömək etsin və onu sevib razı qaldığı şeyləri etməyə müvəffəq etsin) deyir:

1 - Əhməd ibn Məhəmməd ibn Əbu Nəsir Bəzəntidən belə dediyi nəql olunmuşdur: İmam Cavada ərz etdim: “Sizin müxaliflərinizdən bəziləri Məmunun atanızı öz vəliəhdi olaraq bəyənib seçdiyi üçün ona Riza adını verdiyini güman edirlər.” İmam Cavad buyurdu: “And olsun Allaha ki, bu doğru deyil, yalan danışırlar. Ona Riza adını Allah Təbarək və Təala verdi. Çünki o göylərdə Allah üçün, yer üzündə Peyğəmbər və ondan sonrakı imamlar üçün razı olduğu biri idi.” Bəzənti deyir ki, “Bəs məgər digər babaların Allah, Peyğəmbər (s) və imamların (ə) razı olduqları kəslər deyildirlər?” ərz etdiyimdə buyurdu ki, “Əlbəttə.” Mən də dedim: “Yaxşı bəs niyə onların içində yalnız atanız Riza adlandırıldı?” Buyurdu: “Çünki dostları və tərəfdarları ondan razı olduqları kimi, düşmənləri və müxalifləri də ondan razı idilər. Bu vəziyyət babalarımdan heç biri üçün sabit olmamışdır. Bu səbəbdən onların arasında yalnız atama "Riza" adı verildi.”

2 - Süleyman ibn Həfs əl-Mərvəzidən rəvayət olunmuşdur ki, İmam Kazım (ə) oğlu Əliyə “Riza” deyərdi. Məsələn: "Oğlum Rizanı çağırın...", "Oğlum Rizaya dedim...", "Oğlum Riza mənə dedi ki..." şəklində buyurardı. İmam Rizaya müraciət ediləndə isə "Ey Əbül Həsən" deyə xitab edərdilər.

Mənbə: Şeyx Səduq “Uyuni-əxbari-Riza”, 1-ci cild, 1-ci fəsil. 

Əl-Ucarinin təqiyyə haqqında yalanlarına rəddiyyə

Bağışlayan və Mehriban Allahın adı ilə!

Həmd olsun aləmlərin Rəbbi olan Allaha. Və Allahın salam və salavatı olsun peyğəmbərimiz Mühəmməd, onun Əhli-Beytinin və səhabələrinin üzərinə.

            Bir müddət əvvəl rus dilində qələmə alınmış “Aldanmayın. Şiələr haqqında” (“Не обманитесь. О шиитах”) kitabı qarşıma çıxdı. Kitabın İslama qarşı düşmənçilik ruhiyyəsində yazıldığı artıq ilk səhifədən mənə aydın oldu. Çünki müəllif Əbu Əli Əbdullah əl-Ucari Amerika və sionist İsrail rejiminin uzun müddətdir ki, təlqin etdiyi bir ideyaya - əhli-şiə və əhli-sünnət arasında vəhdətin mümkünsüzlüyünə dönə-dönə israr edir. Əl-Ucarinin bunu şiələrin “kafir” olmaları ilə izah etməsi isə onun həm də nasibi olduğunu göstərir. O bununla kifayətlənməyərək vəhdət tərəfdarı olan sünniləri də az qala sapıqlar kimi təqdim etməyə çalışır. Ən maraqlısı isə budur ki, əl-Ucari öz “rəddiyyə”sinə şiələrin təqiyyə inancını “baltalamaq” cəhdi ilə başlayır. Nasibinin şiəyə “rəddiyyə” verməsi necə də gülüncdür! Əl-Ucarinin məhz bu mətləbdən başlaması onun təqiyyəni əhli-şiə əqidəsinin əsası olduğunu zənn etməsi ilə bağlıdır. “Onların arasında Kitabı bilməyən elə savadsızlar vardır ki, onlar ancaq xülyalara dalar və ancaq zənnə uyarlar”[1] ayəsini burada yada salmamaq mümkün deyil. Çünki bütün əhli-şiə alimləri ittifaq etmişlər ki, etiqadın əsasları Allahın mövcud, tək və ədl olmasına inanmaq (tövhid), 124 min peyğəmbərə, o cümlədən də onların sonuncusu Həzrəti Mühəmməd (s)-ə iman gətirmək (nübuvvət) və ölümdən sonra həyatın mövcud olmasına, Qiyamət günü dirildilərək Allah qarşısında hesab verəcəyinə (axirət və məad) inanc bəsləməkdir. Burada təqiyyəni gördüzmü? Təqiyyəni heç fürui-dinin siyahısında tapmazsınız, qaldı ki üsuli-dində! Lakin müəllifimiz belə şeyləri nəzərə almaz... Axı vəhdətə zərbə vurmaq və bununla da özü də bilmədən (?) dünya sionizminə xidmət etmək onun ali məqsədidir. Bunun üçün o şiələri “ikiüzlü kəzzablar” adlandırır.  Hərçənd ki, əsl kəzzab “Haqqa batil donu geyindirən və haqqı gizlədəndir.”[2]  Allah-Təala bu ayəni yəhudi alimlər haqqında nazil etsə də, bu müsəlman cildinə girmiş günümüzün yəhudi alimlərinə heç də daha az aid deyil. Əl-Ucarinin Əmmar ibn Yasir (r.a) haqqında rəvayəti gizlətməsi kəzzablıq deyilsə onda nədir? İbn Abbas rəvayət edir ki, Məkkə müşrikləri əziyyət verilərək öldürülən ilk İslam şəhidləri Yasir və Sümeyyədən sonra, oğulları Əmmar İbn Yasir (r.a)-dan da zorla dindən dönməsini tələb etdilər. Əzab-əziyyətə dözə bilməyən Əmmar (r.a) onların istəyini yerinə yetirdi. Onda Peyğəmbər (s)-ə çatdırdılar ki, Əmmar dindən dönüb. Rəsulallah (s) buyurdu: “Ola bilməz. Əmmar başdan-ayağa imanla doludur. İman onun qəlbində kök salıb.” Nəhayət Əmmar özü gəlib göz yaşları içində vəziyyəti Peyğəmbər (s)-ə anlatdıqda, həzrət (s) ondan soruşdu: “Öz qəlbini necə görürsən?” Əmmar cavab verdi: “İmanla dolu olduğunu görürəm.” Peyğəmbər (s) buyurdu: “Onlar bir də sənə eyni şeyi etsələr, yenə eyni şeyi təkrar edə bilərsən.”[3] Bu hadisə ilə əlaqədar ayə nazil oldu: “Qəlbi imanla sabit olduğu halda küfr sözünü deməyə məcbur edilən şəxs istisna olmaqla, hər kəs iman gətirdikdən sonra küfr etsə Allahın qəzəbinə düçar olar.”[4] Qurtubi, Təbəri, Səmərqəndi və digər əhli-sünnət müfəssirləri bu ayənin yuxarıdakı hadisə ilə əlaqədar nazil olduğunu təsdiq edirlər.[5] Həmçinin Peyğəmbər (s)-in “Allah xətanı, unutqanlığı və hədə-qorxu altında etdiklərini ümmətimə bağışladı”[6] hədisini Əmmarın təqiyyə etməsi barəsində buyurması deyilir. Buradan 3 nəticəyə gəlmək mümkündür: 1) Əmmar kimi böyük səhabə öz canını qorumaq üçün təqiyyə edir. 2) Peyğəmbər (s) bundan xəbər tutanda etiraz etmir, əksinə bu işin caiz olduğunu bildirir. 3) Təqiyyə o qədər əhəmiyyətli bir məsələdir ki, onun küfr olmadığını açıqlayan xüsusi ayə nazil olur. Əl-Ucari isə öz kitabında təqiyyənin əhəmiyyətini açıqlayan Əhli-Beyt (ə) imamlarının hədislərinə istehza edir, onları “Peyğəmbər (s) və onun törəmələri adından şiələr tərəfindən yalancasına uydurulmuş” adlandırır. 3-cü nəticədən oxuyuruq ki, təqiyyənin əhəmiyyətini açıqlamaq Quran ayəsidir. Deməli təqiyyənin əhəmiyyətini açıqlayan hədislərə istehza etmək, elə Quran ayəsinə istehza etmək deməkdir! Allah-Təala buyurur: “Kafirlər isə... Mənim ayələrimə və xəbərdar olunduqları şeylərə istehza edirlər.”[7] Qurani-Kərimin başqa bir yerində isə Allah-Təala Onun ayələrinə istehza edənləri Cəhənnəmdə bir yerdə toplayacağına vəd verir.[8] Eh kaş ki, əl-Ucari kimilər bu ayələri dərk edib qulaq asardılar!..

            Əl-Ucari öz zənninə görə təqqiyyəni “ifşa edən” cəmi 9 hədis gətirə bildi. Onlardan biri budur: Şeyx əl-Kuleyni “əl-Kafi” kitabında Əbəl Hüseynin Müəmmər ibn Xalidin zalım hakimlərə qarşı qiyam etmək haqqında sualın cavabında belə buyurduğunu rəvayət edir: “Təqiyyə mənim və atalarımın dinidir. Təqiyyəsi olmayanın dini də yoxdur.”[9] SübhanAllah, İmam Hüseyni, Abbas Ələmdarı, Xanım Zeynəbi olan əhli-şiəni necə zalım hakimlərə boyun əyməkdə ittiham etmək olar?! Hərçənd məhz nasibilərin tarix boyu zalımlara boyun əyməsi məlumdur. Vəhhabi hərəkatının banisi Mühəmməd ibn Əbdul Vəhhabın Britaniyanın Ərəbistandakı casusu Mister Hemferlə dostluq etməsi, ona bütün məsələlərdə kor-koranə itaət etməsi də bu qəbildəndir. Hərçənd ki, Allah-Təala Qurani-Kərimdə müsəlmanlara qarşı vuruşan kafirlərlə dostluq etməyi qatı şəkildə haram buyurur, buna riayət etməyənləri isə zalımların ta özləri adlandırır.[10]

Ucarlı nasibinin gətirdiyi başqa bir hədis belədir: “İmam Cəfər əs-Sadiq buyurmuşdur: “Atamdan belə dediyini eşitmişəm: “Allaha and olsun ki, mənim üçün təqiyyədən daha sevimli bir şey yer üzündə yoxdur!”[11] Müəllif imamların təqiyyəni tərif etdiyi hədisləri gətirəndə, nədənsə onların yaşadığı dövr və məruz qaldıqları zülmlər haqqında yazmağı unudur. Bu hədislərin düzgün başa düşülməsi isə həmin dövrün mühitini araşdırmadan mümkün deyil. Məsələn İmam Sadiq (ə)-ın yaşadığı dövrdə Abbasilər rejimi onun özünə və dostlarına qarşı ağır repressiyalar həyata keçirdiyindən, imam təqiyyə edərək bəzən özünün ən yaxın dostlarını belə rədd etməyə, onları qeyri-etibarlı və zəif imanlı şəxslər elan etməyə məcbur qalırdı. Möhtərəm oxucuları çox yormamaq üçün imamların dövrünün necə ağır olmasını az da olsa dərk edilməsi yolunda yalnız bir hədisi gətirməklə kifayətlənirəm: İmam Sadiq (ə) özünün ən çox sevdiyi və etibar etdiyi səhabələrindən biri Zürarə ibn Əyunun oğlu Abdullaya xitabən belə buyurmuşdur: “Atana mənim salamımı yetir. Və ona de ki, əgər sənin əleyhinə bir söz desəm, bil ki, bu sözlər səni müdafiə etmək üçündür. Düşmənlər həmişə bizə yaxın olan şəxsləri incitməyə çalışıblar. Onlar bu şəxsləri bizi sevdiklərinə görə öldürürlər. Əvəzində o kəslər ki, bizimlə düşmənçilik edirlər, onlara sitayiş edirlər. Atana de: Zahirdə səni rədd etməyim ona görədir ki, sən bizim dostumuz kimi tanınmayasan. Bizi də sevdiyin üçün camaat səni sevmir. Zahirdə səninlə tünd davranıram ki, camaatın yanında məhbub olasan. Və onların şərrindən amanda qalasan.”[12] Belədə təqiyyə mömin dostlarını tağutların şərindən xilas etməkdirsə, niyə də imam (ə) üçün sevimli iş olmasın? Çünki Peyğəmbər (s)-in məşhur hədisinə əsasən, möminin mömin üzərində yeddi haqqı var ki, mal-dövləti ilə ona yardım göstərmək, onu çətin vəziyyətlərdən xilas etmək onlardan biridir.[13]

Ardınca müəllif bu hədisi qeyd edir: “Təqiyyə möminin özünü müdafiə etdiyi sipərdir!”[14] Bu hədisi şələrin təqiyyə inancına qarşı gətirmək üçün doğrudan da “kitab bilməyən savadsız” olmaq lazımdır! Sipərdən istifadə edən şəxs harada olur? Düzdür, döyüş meydanında. Çünki aydın məsələdir ki, bütün haqsızlıqlara göz yumub evində oturan şəxsə sipər lazım deyil. Ayətullahul-üzma Nasir Məkarim Şirazi bu hədisin şərhində necə də gözəl yazır: “İslam dininin əsasları və Qurani-Kərim təhlükə qarşısında olan zaman təqiyyə etmək lazım deyildir. Hətta insanın canı, malı və abrı təhlükəyə düşsə də, öz əqidəsini izhar etməklə, onun qurbanına çevrilsə də, dinin təhlükədə olduğu bir vaxt təqiyyə etməməlidir! İmam Hüseyn (ə) Kərbəla çölündə, aşura günü məhz bunu əsas tutaraq şəhid oldu.”[15] Bəli, bizim təqiyyə anlayışımız məhz bu cürdür. Əlbəttə ki, şiələr arasında da haqsızlıqlara boyun əyən kiçik bir qism ola bilər, bu daha çox nasibilərə aid olan bir xüsusiyyətdir. Onların öz aralarında “mürciə” adlandırdıqları bu insanların zalim hökumətlərə boyun əymək çağırışları ilə dolu bütün fətvalarını gətirmək üçün bütöv bir kitab belə kifayət etməz. Ona görə bunlardan yalnız birini – vəhhabi alimi Şeyx Məhəmməd Əl-Arifinin öz şəxsi “Twitter” hesabında verdiyi fətvanı təqdim edirəm: “Bəzi qardaşlar bizdən İsrail ərazisində müharibə etmək haqqda soruşur. Biz onlara deyirik: “Cihad etmək sülh və əminamanlıq olan ölkələrdə icazə verilmir, Səudiyyə Ərəbistan, Qətər və İsrail kimi...” Allah İslam ümmətini belənçi “alimlərdən” qorusun!

Təqiyyəni “ifşa edən” hədis silsiləsinin sonunda əl-Ucari İmam Sasiq (ə)-ın “Mömin (həmişə) mücahiddir. Çünki Allahın düşmənləri ilə batil dövlətdə təqiyyə vasitəsi ilə vuruşur, haqq dövlətdə isə qılınc vasitəsi ilə!”[16] rəvayətini qeyd edir və yazır: “Məhz bu cür təqiyyə şiələrə imkan verir ki, bizim üzümüzə gülsünlər, bizi qardaş adlandırsınlar, ikiüzlüklə islami vəhdətə çağırışlar etsinlər.” Birincisi təqiyyənin möminin xüsusiyyətlərindən olmasını Quran da təsdiq edir. “Ğafir” surəsinin 28-ci ayəsində oxuyuruq: “Firon ailəsindən olub imanını gizlədən mömin bir kişi dedi: “Siz bir adamı: “Rəbbim Allahdır!”– dediyinə görə öldürəcəksinizmi?” Deməli Qurana görə mömin olmaq və eyni zamanda təqiyyə etmək bir-birinə zidd olmayan iki xüsusiyyətdir. İkincisi də, məgər özünü şiə kimi qələmə verib, Seyyid Əli Əkbər Ocaq Nejad, Mircəfər Əyyubov, Cavid Məmmədov kimi hörmətli alimlərə zəng vurub, onlarda heç olmasa bir səhv tapmaq və bunu dərhal internetə qoymaq uğursuz cəhdlərini edən nasibilər deyilmi?! Kafirlərə qarşı birləşmək üçün islami vəhdətə çağırmaq ikiüzlükdürsə, özünü müxalif əqidənin nümayəndəsi kimi qələmə verib müsəlman alimlərini aldatmaq isə ikiüzlük deyilsə, müəllifə başqa deyiləcək söz nə ola bilər ki?.. Onun “Vəhdət şiələr üçün sünnilərin şiəliyi qəbul etməsidir” yalanına gəlincə, Ayətullahul-üzma Seyyid Əli Xameneinin bir kəlamı ilə cavab vermək istəyirəm: “Şiələr və sünnilər arasında vəhdətin məqsədi o deyil ki, sünniləri öz tərəfimizə çəkək, ya da əksinə onların məzhəbinə keçək, məqsədi budur ki, vəhdət yaradaraq, əl-ələ verək və düşmənlərin müqabilində dayanaq."[17]

Əl-Ucari öz anti-təqiyyə qara-cizmasını Şeyx Səduq, İmam Xomeyni, Əbülqasim Xoyi (yeri gəlmişkən Xoyi ağanı “ayətullat – Latın ayəsi” adlandıraraq təhqir edir) kimi məşhur şiə alimlərinin təqiyyə haqqında sözlərini gətirməklə bitirir. Zindana salınan, sürgün edilən, oğlu şəhadətə yetirən, amma bütün bunlara rəğmən axırda öz məqsədinə çatıb, tağut şah rejimini devirən və onun yerində İslam dövlətini quran İmam Xomeyni (r.ə)-i təqiyyənin sui-istifadəsində ittiham etmək ümumiyyətlə gülüncdür. Onun təqiyyəni tərif edən sözləri isə, zülmlə mübarizə aparmaq gücündə olmayan müsəlmanlara xitabən yönəlib. Lakin İmam Xomeyni (r.ə)-in şirk, küfr, zülm və müstəmləkəçiliklə açıq mübarizə aparmaq çağırışlarını təqiyyə etmək çağırışları ilə müqayisə etsək, məşhər günü möminin əməl tərəzisinin kafirin əməl tərəzisinə qalib gələcəyi nisbəti ilə birinci üstün gələr. Şeyx Səduq (r.ə)-in “Təqiyyə vacibdir. Təqiyyəni tərk etmiş namazı tərk etmiş kimidir.”[18]  sözü də onun zəmanəsinə tam olaraq uyğundur. 5 məsum imamı şəhid etmiş abbasilər rejimi alimi niyə şəhid etməsin? Bu cəhətdən “təqiyyəni tərk etmiş namazı tərk etmiş kimidir” sözünün bir işkalı yoxdur, çünki o vaxt təqiyyə etməyən şiə təkcə özünü yox, öz mömin qardaşlarını da təhlükə altına atırdı, onların zindana salınmasına və hətta şəhid edilməsinə bais ola bilərdi. Mömin qardaşını öz əli ilə ölümə göndərmək məgər elə namazı tərk etmək kimi böyük günah deyil? Necə ki, Rəsulallah (s) buyurur: “Özü üçün istədiyi xeyri mömin qardaşı üçün istəməyən bəndənin imanı yoxdur.”[19] İmanı olmayanların ilə əksər namaz qılmayanların yeri isə eynidir – cəhənnəm. Bu cəhətdən Şeyx Səduq (r.ə)-in kəlamı tamamilə doğrudur.

Nəticə. Allahın köməyi ilə bu kiçik yazıda nasibi Əbu Əli Əbdullah əl-Ucarinin 12 imamın haqq məzhəbinə ləkə gətirmək cəhdinin qarşısını aldım, onun şiə əqidəsinin əhəmiyyətli, bununla belə vacib sayılmayan hissəsi olan təqiyyə barəsində yalanlarını cavablandırdım. Ümidvaram ki, Haqqı axtaranlar üçün faydalı olacaq. Yazımı sona çatdırmaqdan əvvəl təqiyyə haqqında bir əhəmiyyətli mətləbi də qeyd etmək istərdim. Əl-Ucari və onun həmfikirləri təqiyyə haqqında danışanda, bunu “şiələrin sünnilər qarşısında yalan danışması” kimi qələmə verirlər. Lakin əhli-şiənin “Möminlərin öz mömin qardaşlarından başqa, kafirləri də dost tutması rəva deyildir! Və bu cür əməl edən şəxs Allahla öz rabitəsini kəsmişdir. Onların şərindən xilas olmaq üçün, zahirdə kafirlərlə dostluq izhar edərək təqiyyə edənlərdən başqa.”[20] ayəsinə əsasən sünnilər və ya hansısa digər müsəlmanlar qarşısında təqiyyə etməli caiz bilmir! Bügünkü şəraitdə biz yalnız və yalnız Amerika, sionist İsrail rejimi və onların müsəlman ölkələrində yerli nökərləri qarşısında təqiyyə etməyi caiz bilirik. Və əgər şiə alimləri “Əbu Bəkri, Öməri və Osmanı söymək haramdır”[21] deyirlərsə, deməli bu təqiyyə yox, onların səmimi fikiridir. Nasibilər irad tuta bilərlər ki, “Məgər şiələr sünniləri kafir saymırlar?” Böyük şiə alimləri - İmam Xomeyni (r.ə)-in “Şiələr və sünnilər qardaşdır və hüquqlarında bərabərdir”[22], Seyyid Əli Xameneinin “Şiə və sünni qardaşdır”[23], Seyyid Əli Sistaninin “Sünnilər bizim qardaşlarımız deyil, özümüz və canımızdır”[24] kimi sözləri bu iddianın tamailə yalan olduğunu isbat edir. Bu sözlərin də “təqiyyə” olduğunu söyləmək üçün isə, gərək insanda əqli problemlər olsun. Seyyid Məhəmməd Hüseyn Fəzlullah (r.ə)-in təbiri ilə desək: “Minlərlə kitabların nəşr olunduğu bir vaxtda bunların təqiyyə prinsipindən qaynaqlanması əsla mümkün deyil.”[25] Bu sözlərin “təqiyyə” olduğunu söyləmək Amerika və sionist İsrail rejiminə xidmət etmək deməkdir. Necə ki, İmam Xomeyni (r.ə) buyurur: “Bir şiə bir sünnini, bir sünni də bir şiəni məzhəbinə görə təkfir etsə - yəhudiyə xidmət etmiş olur."[26] Doğrudan da, bir halda ki, hətta “kafirlər də bir-birinə dostdurlar”[27] niyə şiə və sünni məzhəbli müsəlmanlar bir-birinə dost olmasınlar? Və mən əminəm ki, Amerika, İsrail və əl-Ucari kimi “sapı özümüzdən olan baltaların” bütün səylərinə rəğmən, dünya miqyasında islami vəhdətin nail olunacağı gün uzaqda deyil inşAllah! Vəssalamu əleyküm və rəhmətullahi və bərəkatuh.

Mənbələr:

[1] – Qurani-Kərim, “Bəqərə” surəsi, 78-ci ayə

[2] – Qurani-Kərim, “Bəqərə” surəsi, 42-ci ayə

[3] – ən-Nəsai “Kitab əs-Sünən əl-Kübra”, c.8, s.111, əl-Hakim “Müstədrəkul-Hakim”, c.2, s.357, c.3, 392, ət-Təbəri “Təfsirul-Təbəri”, c.14, s.122, əl-Qurtubi “Təfsirul-Qurtubi”, c.10, s.180, Vahidi “Əsbabul-Nüzul”, s.162

[4] – Qurani-Kərim, “Nəhl” surəsi, 106-cı ayə

[5] – əl-Qurtubi “Təfsirul-Qurtubi”, c.10, s.180, ət-Təbəri “Təfsirul-Təbəri”, c.14, s.122, Səmərqəndi “Təfsirul-Səmərqəndi”

[6] – ibn Macə “Kitab əs-Sünən”, hədis 2045, əl-Hakim “Müstədrəkul-Hakim”. Albani “İrva əl-Ğalil” kitabında bu hədisi səhih adlandırmışdır.

[7] – Qurani-Kərim, “Kəhf” surəsi, 56-cı ayə

[8] – Qurani-Kərim, “Nisa” surəsi, 140-cı ayə

[9] – Şeyx əl-Kuleyni “əl-Kafi”, c.2, s.219

[10] – “Mumtəhinə” surəsi, 9-cu ayə

[11] – Şeyx əl-Kuleyni “əl-Kafi”, c.2, s.217

[12] – İmam Cəfər Sadiq "Tövhidi-Müfəzzəl", s.4

[13] – Şeyx Səduq “əl-Xisal”, s.351, hədis 27

[14] – Hürr Amili “Vəsailuş-Şiə”, c.11, s.461

[15] – Məkarim Şirazi “Təqiyyə və onun fəlsəfəsi nədir?”

[16] – Şeyx əl-Kuleyni “əl-Kafi”, c.2, s.168, hədis 1

[17] – Seyyid Əli Xameneinin hicri-qəməri 1411-ci ildə “Vəhdət həftəsi” münasibətilə etdiyi çıxış

[18] – Şeyx Səduq “Risalətul-etiqadət”, s.104

[19] – Buxari "Əl-cəmi əs-səhih", Müslim, “əl-Cəmi üs-Səhih”, Hindi “Kənzul-Ummal”, hədis 95

[20] – Qurani-Kərim, “Ali-İmran” surəsi, 28-ci ayə

[21] – Seyyid Əli Xamenei “Dəftərxana”, Seyyid Məhəmməd Hüseyn Fəzlullah “Ukaz” qəzeti, 9/10/2008

[22] – Mövlana Əbdul Həmid İsmayıl Zehi “Şiələr və sünnilər bərabərdir”

[23] – Seyyid Əli Xameneinin 14.05.2009 tarixdə Kürdistan ostanının əhalisi qarşısında çıxışı

[24] – Seyyid Əli Sistaninin “İslami vəhdət” konfransına məktubu

[25] – Bax: 21-ci mənbə

[26] – İmam Humeyni (r.a) ile ilgili yapılmış tasarımlar

[27] – Qurani-Kərim, “Ənfal” surəsi, 73-cü ayə

Asim Məmmədov, 16.03.2013 (AMEA-nın doktorantı Rəşad Əbdul Haqq tərəfindən yoxlanılıb)